# Ontwerpbriefing: een sjabloon voor mensen en AI

[Canonical HTML page](https://gradiently.design/nl/guide/ai-design-brief)

Een briefing is het goedkoopste onderdeel van elke ontwerpklus en het deel dat bepaalt hoeveel feedbackrondes er volgen. Hier is een sjabloon dat kort genoeg is om in te vullen en compleet genoeg om op te vertrouwen.

## The short version

- Een ontwerpbriefing is een kort document dat vastlegt wat een ontwerp moet bereiken, voor wie, met welke woorden, in welke formaten en tegen wanneer.
- Een goede ontwerpbriefing past op één pagina en scheidt vaste feiten van open keuzes.
- Dezelfde briefing werkt voor een menselijke ontwerper en voor AI, zolang de woorden, formaten en definitie van klaar exact zijn uitgeschreven.
- Briefings voor AI hebben minder redenen en meer exacte feiten nodig, omdat een AI vaak raadt waar een mens zou vragen.
- Je merkregels in een merkkit houden maakt dat elke briefing kort kan blijven.

Een **ontwerpbriefing** is een notitie van één pagina die een ontwerper vertelt wat hij moet maken: het doel, de doelgroep, de exacte woorden, de formaten en maten, de merkregels, de deadline en wat als klaar geldt. Goed geschreven werkt hij even goed voor een freelanceontwerper als voor een AI-ontwerper, want beide falen op dezelfde plek: de gaten. Hieronder staan een sjabloon om te kopiëren, een ingevuld voorbeeld en de kleine verschillen tussen een mens en een AI briefen.

## Waar een ontwerpbriefing voor dient

Een briefing doet drie dingen. Hij dwingt je te beslissen wat je wilt voordat iemand begint, geeft de ontwerper alles wat nodig is op één plek en wordt de maatstaf voor feedback. Komt een concept terug, dan toets je het aan de briefing in plaats van aan een gevoel. De meeste feedbackrondes zijn terug te voeren op iets wat de briefing nooit zei.

## Een sjabloon voor een ontwerpbriefing om te kopiëren

```text
PROJECT
Naam:
Deadline:
Eigenaar (wie keurt goed):

DOEL
Wat moet iemand doen of voelen na het zien hiervan?

DOELGROEP
Wie ziet het, waar en hoe lang?

WOORDEN (exact, definitief)
Kop:
Detail:
Oproep tot actie:
Optioneel, weglaten bij ruimtegebrek:

FORMATEN
Formaat, maat in pixels, waar het wordt geplaatst

MERK
Te gebruiken merkkit of stijlgids:
Moet gebruiken:
Moet vermijden:

GEVOEL
Drie woorden, en een plek of voorwerp waar het naar moet voelen:

OPEN KEUZES
Wat de ontwerper mag beslissen:

KLAAR BETEKENT
Wat wordt opgeleverd, in welke bestandstypen, op welke manier gecontroleerd:
```

Plak dit in een document, een e-mail of een AI-chat. Schrap elk onderdeel dat echt niet van toepassing is.

Twee onderdelen doen het meeste werk. **Woorden** moeten definitief zijn, niet "iets over de uitverkoop", want teksten herschrijven na de lay-out betekent de lay-out opnieuw doen. **Open keuzes** vertelt de ontwerper waar zijn oordeel welkom is, het verschil tussen een medewerker en iemand die instructies volgt.

## Zo vul je elk onderdeel in

| Onderdeel | Schrijf | Vermijd |
| --- | --- | --- |
| Doel | "Zorg dat mensen de les van 7.00 uur boeken" | "Bekendheid vergroten" |
| Doelgroep | "Forensen, op hun telefoon, een seconde per post" | "Iedereen" |
| Woorden | De exacte kop, leestekens inbegrepen | "Iets pakkends" |
| Formaten | Instagram-post 1080×1350, story 1080×1920 | "Socialformaten" |
| Merk | "Gebruik onze merkkit; koraal alleen voor data" | "In de huisstijl" |
| Gevoel | "Rustig, vroeg, ongehaast, als een stil café" | "Modern en strak" |
| Klaar betekent | "Twee PNG's, feiten gecontroleerd, goedgekeurd door Sam" | Helemaal niets |

Specifiek wint van beleefd. Elk item in de rechterkolom leidt tot raden.

Gebruik voor formaten de echte uploadmaat van het platform in plaats van een omschrijving. [Afbeeldingsformaten voor social media](https://gradiently.design/nl/guide/social-media-image-sizes) somt ze allemaal op. Voor gevoel is een plek of voorwerp ("als een gedrukt concertkaartje") veel makkelijker om mee te werken dan bijvoeglijke naamwoorden, zoals [ontwerpen door te beschrijven](https://gradiently.design/nl/guide/voice-to-design) uitlegt.

## Een ingevuld voorbeeld

Hier is het sjabloon ingevuld voor een kleine studio die een les aankondigt. Let op hoe kort elk antwoord is.

1. **Project en doel** Northside Yoga, nieuwe les van 7.00 uur. Af vrijdag, goedgekeurd door Sam. Doel: vaste klanten en nieuwkomers de eerste les laten boeken.
2. **Doelgroep** Kantoormedewerkers in de buurt, die het op Instagram zien tijdens het scrollen, ongeveer een seconde.
3. **Woorden** Kop "Nieuwe les om 7.00 uur." Detail "Maandag en donderdag, vanaf 12 oktober." Oproep tot actie "Boek in de app."
4. **Formaten** Instagram-post 1080×1350, story 1080×1920, Google Bedrijfsprofiel-post 1200×900.
5. **Merk, gevoel en open keuzes** Gebruik de merkkit. Rustig, vroeg, ongehaast. De ontwerper kiest de lay-out en of er een foto komt.
6. **Klaar betekent** Drie PNG-bestanden, de datum gecontroleerd aan het lesrooster, goedgekeurd door Sam.

Een rustige staande post voor Northside Yoga die een nieuwe les om 7.00 uur aankondigt op maandag en donderdag

De post die de briefing beschrijft: exacte woorden, één kop, rustig.

Dezelfde aankondiging van de yogales als verticale story met Boek in de app onder de kop

De story uit dezelfde briefing, waarbij de oproep tot actie de detailregel overneemt.

- Instagram-post: 1080 × 1350
- Story: 1080 × 1920
- Google Bedrijfsprofiel-post: 1200 × 900

De drie op te leveren stukken uit het voorbeeld, op schaal. Exacte maten in de briefing vermijden een hele ronde vragen.

## Veelgemaakte fouten in ontwerpbriefings

- **Conceptteksten.** "Woorden volgen" garandeert een tweede lay-out. Stuur definitieve woorden of wacht.
- **Te veel doelen.** Eén ontwerp kan één klus goed doen. Splits een briefing die om bekendheid, verkoop en aanmeldingen tegelijk vraagt.
- **Moodboards zonder toelichting.** Tien referentiebeelden zeggen tien verschillende dingen. Schrijf onder elk één regel over wat je ervan waardeert; [merkmoodboards](https://gradiently.design/nl/guide/brand-moodboard) laat zien hoe.
- **Geen goedkeurder.** Als drie mensen nee kunnen zeggen, noem dan degene die ja zegt.
- **Ontbrekende maten.** "Voor social" wordt een gok. Noem elk formaat en zijn pixels.

Bureaus die de hele week freelancers of klanten briefen houden dit sjabloon meestal als gedeeld document en kopiëren het per klus; [werkwijze van een ontwerpbureau](https://gradiently.design/nl/guide/agency-client-branding) behandelt dat ritme.

## Een mens briefen versus een AI briefen

### Een menselijke ontwerper

- Heeft baat bij het waarom achter elke keuze
- Vraagt het als iets onduidelijk is
- Kan ruime open keuzes aan
- Leest een moodboard goed

### Een AI-ontwerper

- Heeft het meeste baat bij exacte feiten en grenzen
- Raadt vaak in plaats van te vragen
- Doet het best met een of twee open keuzes
- Heeft merkregels nodig die zijn opgeslagen waar hij ze kan lezen

Het sjabloon hierboven werkt voor beide. Voeg voor een mens een zin met redenering toe onder het doel. Schrap voor een AI de redenen, houd de feiten en maak **Klaar betekent** streng, inclusief "niet publiceren" als de AI is gekoppeld aan tools die dat kunnen. [AI-agents voor ontwerp](https://gradiently.design/nl/guide/ai-agent-design-workflow) behandelt briefings voor assistenten die meerdere stappen alleen uitvoeren.

## Houd briefings kort met een merkkit

Het onderdeel Merk is dat wat uitdijt. Herhaal lettertypes, kleuren en toon niet in elke briefing, maar leg ze één keer vast. Een geschreven [merkstijlgids](https://gradiently.design/nl/guide/brand-style-guide) doet dat voor mensen; voor AI moeten de regels staan waar de tool ze kan lezen, zoals [merkrichtlijnen voor AI](https://gradiently.design/nl/guide/brand-guidelines-for-ai) uitlegt.

In Gradiently bevat de merkkit je logo's, paletten, kop- en broodtekstfonts, stem, doelgroep en wat het merk doet. De **Designer**, de AI van Gradiently, leest hem, vraagt naar wat de briefing miste, schrijft in jouw stem en zet het ontwerp op je Mark, de levende achtergrond die helemaal van jou wordt zodra je hem claimt. Je briefing krimpt tot het doel, de woorden, de formaten en wat klaar betekent.

> **Controleer de briefing voor je hem verstuurt** Lees hem alsof je niets van het project wist. Alles waarnaar je zou moeten vragen is een gat; vul het nu, niet in ronde twee.

## FAQ

### Wat hoort in een ontwerpbriefing?

Het doel, de doelgroep, de exacte woorden, de formaten en maten, de merkregels, het gevoel, de open keuzes, de deadline en wat als klaar geldt.

### Hoe lang moet een ontwerpbriefing zijn?

Eén pagina is voor de meeste klussen genoeg. Wordt hij langer, verplaats de merkregels dan naar een merkkit of stijlgids en verwijs ernaar.

### Kan ik dezelfde briefing voor een AI-ontwerper gebruiken?

Ja. Houd de exacte woorden, formaten en definitie van klaar en schrap de achtergrondredenering, die een AI minder gebruikt dan een mens.

### Wat is het verschil tussen een creatieve briefing en een ontwerpbriefing?

Een creatieve briefing legt meestal de strategie en boodschap van een hele campagne vast. Een ontwerpbriefing vertaalt dat naar concrete stukken, met woorden, formaten en maten.