Colour field painting en het moderne kleurverloop

Colour field painting is een vorm van abstracte schilderkunst die vanaf eind jaren veertig in de Verenigde Staten opkwam, waarbij grote vlakken van bijna egale kleur het doek vullen en zelf het onderwerp worden. Mark Rothko, Barnett Newman en Clyfford Still leidden de eerste generatie. Helen Frankenthaler, Morris Louis en Kenneth Noland dreven het in de jaren vijftig en zestig verder. Hun ontdekkingen over zachte randen, schaal en gelaagde kleur vormen bijna precies het vakmanschap van een goed modern verloop.

Colour field painting uitgelegd

Het groeide uit het abstract expressionisme in New York, naast de energieke drip- en gebarenschilderkunst van kunstenaars als Jackson Pollock. Waar gebarenschilders de penseelstreek tot onderwerp maakten, deden de colour field-schilders bijna het tegenovergestelde: ze maakten het oppervlak stiller zodat de kleur zelf het werk kon doen. De doeken waren vaak erg groot en bedoeld om van dichtbij te bekijken, zodat kleur je hele blikveld vulde.

Criticus Clement Greenberg pleitte voor de latere, koelere tak van de stroming en organiseerde in 1964 een tentoonstelling genaamd Post-Painterly Abstraction, met veel van deze schilders. De etiketten overlappen en de kunstenaars zelf verzetten zich er vaak tegen, maar het gedeelde idee is duidelijk: kleur als het hele gebeuren.

De schilders en wat ieder deed

Rothko’s werk is het beroemdste voorbeeld. Vanaf ongeveer 1950 vielen zijn schilderijen terug op twee of drie vervaagde rechthoeken die zweven op een gekleurde ondergrond. De Rothko Chapel in Houston, geopend in 1971, herbergt een reeks van zijn grote, donkere late schilderijen. Frankenthalers schilderij Mountains and Sea uit 1952, gemaakt met haar soak stain-methode, beïnvloedde Louis en Noland, die daarna hun eigen ingekleurde doeken ontwikkelden.

Wat colour field painting leert over verlopen

De meeste generieke verlopen mislukken precies op de manieren die deze schilders vermeden: te veel kleuren, harde overgangen, geen ademruimte. Hun lessen zijn direct te vertalen.

Het laatste punt telt het zwaarst. Kleur verandert door wat haar omringt, een principe dat uitgebreid wordt besproken in kleurtheorie. Een diep rood naast oranje gloeit. Hetzelfde rood naast grijs ziet er bruin uit. Colour field-schilders kozen hun buren zorgvuldig, en een goed verloop doet hetzelfde. Analoge kleuren geeft een betrouwbare methode om buren te kiezen die zuiver in elkaar overgaan.

Verlopen geïnspireerd door colour field

Deze verlopen lenen de principes, niet de schilderijen. Het zijn studies in de geest van de stroming, elk gemaakt met één CSS-waarde. Verloopkunst en ideeën voor abstracte kunst werken hetzelfde denken verder uit.

Om dichter bij de zwevende rechthoeken te komen, met een rand ondergrond rondom en vervagende randen, leg je echte elementen over elkaar in plaats van één verloop. Deze CSS tekent twee velden met zachte randen die op een gekleurde ondergrond zweven.

.canvas {
  position: relative;
  aspect-ratio: 3 / 4;
  background: #5a1a18; /* the ground */
  overflow: hidden;
}

.field {
  position: absolute;
  left: 9%;
  right: 9%;
  border-radius: 2px;
  filter: blur(6px);
}

.field.top {
  top: 7%;
  height: 40%;
  background: linear-gradient(180deg, #e8742f, #d65f25);
  opacity: 0.92;
}

.field.bottom {
  top: 53%;
  height: 38%;
  background: linear-gradient(180deg, #2a0d0e, #3a1312);
  opacity: 0.95;
}

Het idee vandaag in ontwerp gebruiken

Denken in colour field past bij alles wat rustig en serieus moet aanvoelen: galerie-uitnodigingen, boekomslagen, albumhoezen, een herosectie met één korte regel. Houd woorden klein en opzij, zodat kleur de hoofdzaak blijft. Marketing voor kunstgaleries laat zien hoe galeries deze terughoudendheid op social inzetten, en een lichte korrel, besproken in korrelige verlopen, herstelt een deel van het oppervlak dat een schilderij heeft.

De Marks van Gradiently zijn op vergelijkbaar denken gebouwd: een kleine familie van kleuren, zacht licht en een materiaal, live gerenderd achter wat je ook ontwerpt, met hun rustigste gebied achter je woorden. Elk is gecontroleerd tegen alle andere zodat er geen twee op elkaar lijken, een redelijk doel voor alles wat is geïnspireerd door schilders die jaren zochten naar een eigen look.